Web Hosting by Netfirms | Free Domain Names by Netfirms

VRC : Home / Myszos

Witaj w Myszosie.

Co to jest Myszos? Myszos to jest kraina w której przebywają domowe szczurki w czasie, kiedy nie bardzo wiadomo gdzie są.
Na tych stronach znajdziesz informacje o tym jak zaprzyjaźnić się ze szczurem a nie jak go zwalczyć. Może zamiast zabijać niepożądanego sąsiada spróbujesz go odstraszyć?

Kilka słów wstępu

Niepostrzeżenie staliśmy się z Ewą doświadczonymi "hodowcami szczurków" chociaż trudno mówić o "hodowli", bo w porywach mieliśmy tylko dwa szczurki jednocześnie. Słowo hodowla wziąłem celowo w cudzysłów, ponieważ muszę podkreślić konieczność traktowania zwierząt jako równoprawnych istot a nie jako przedmiotów. Posiadanie zwierzęcia jest przede wszystkim obowiązkiem, który bierzemy na siebie ciesząc się jednocześnie z otrzymywanego w zamian przywiązania. Zdając sobie sprawę z tego, że szczury stają się coraz popularniejsze, czujemy się w obowiązku podzielić swoimi doświadczeniami ze wszystkimi, którzy czerpią przyjemność z ich przyjaźni.
Kilka lat dyskusji i przekonywania znajomych pozwoliło zebrać wiele przemyśleń na temat życia ze szczurami. Poniższy tekst jest zapisem części z nich.
Chciałbym aby te strony stały się rodzajem polskiego forum informacyjnego na temat szczurów. Mieszkając już z kilkoma szczurami (celowo nie użyłem również słowa "posiadając") uczyliśmy się na błędach swoich i weterynarzy. Niespełna kilka lat temu z powodu braku informacji czuliśmy się opuszczeni i bezradni w sytuacjach dziś oczywistych. Mam nadzieję, że zbiór informacji zgromadzonych na tych stronach okaże się użyteczny.
Jedynym mobilizującym mnie do uaktualniania tych stron czynnikiem są Wasze sygnały a więc piszcie!

Dlaczego szczur?

Z pewnością istnieje wiele przyczyn dla których szczury mieszkają z nami już nie jako konkurenci do pożywienia ale jako domownicy. Myślę, że głównym powodem jest połączenie stosunkowo dużej kontaktowości szczura z małą kłopotliwością jego utrzymania. Nie jest to akwarium z rybkami, w którym ciągle musi działać pompka tłocząca powietrze i filtr oczyszczający wodę, i nie jest to pies, który musi być wyprowadzany kilka razy dziennie. Dla nas jedną z zalet szczura jest jego tryb życia. Szczur przesypia cały dzień budząc się późnym popołudniem kiedy wracamy z pracy. W związku z tym okres największej jego aktywności przypada na okres gdy jesteśmy w domu.
Szczury rzeczywiście są inteligentne i można je wiele nauczyć. Nie robiliśmy nigdy głupich eksperymentów z labiryntem ale obserwując to zwierzę niejednokrotnie spostrzegamy, że ma świadomość tego co mu wolno robić i tego z czego nie powinien robić. Oczywiście szczura nie da się, jak kota, nauczyć załatwiania do kuwety z piaskiem, bo jest to sprawa jego fizjologii. Może jednak, na przykład, z powodzeniem reagować na swoje imię.
Czy szczur rozpoznaje konkretne osoby? Ze względu na krótkowzroczność szczura trudno oczekiwać, że będzie rozróżniał ludzi przy pomocy tego zmysłu. Świat szczura składa się głównie z zapachów i człowiek jest zbyt rozległy aby mógł być w całości przez niego objęty. Partnerem szczura jest raczej masza dłoń, która "przynosi" jedzenie, która jest towarzyszem zabawy. Często zastanawiałem się w jaki sposób nasze szczurzyce nas postrzegają - chyba zostanie to na zawsze ich tajemnicą.

Encykolpedia o szczurach

Szczur, rodzaj z rodziny myszowatych; obejmuje liczne gat. gryzoni średniej wielkości, o długim, pokrytym łuskami ogonie; szeroko rozprzestrzenione w strefie tropik. i subtropik. Starego Świata, a 2 gat. jako synantropijne opanowały całą kulę ziemską; sz. śniady, R. rattus (dł. ciała do 25 cm i tyleż ogona), ubarwiony czarno lub szarobrunatnie, spodem białawy; pochodzi z pd.-wsch. Azji, gdzie jest zwierzęciem nadrzewnym; w osiedlach ludzkich zamieszkuje strychy i poddasza; zwykle po 2-6 miotów rocznie (ciąża 22-24 dni), średnio po 6 młodych, które po 6-7 miesiącach zdolne są do rozrodu; na przełomie XVIII i XIX w. częściowo wyparty przez sz. wędrownego , R. norvegicus (nieco większy), brunatnoszarego z żółtym odcieniem; pochodzi z pn.-wsch. Azji; zamieszkuje głównie piwnice, przewody kanalizacyjne, doskonale pływa; zwykle 3 mioty rocznie, średnio po 7 młodych, które dojrzewają płciowo po 3-4 miesiącach. Oba gatunki są szkodnikami (zjadają i zanieczyszczają zapasy żywności, niszczą fundamenty i materiały budowlane, przenoszą choroby, np. dżumę, włośnicę) zwalczane gł. środkami chemicznymi.
Encykolpedia Powszechna PWN, Wydanie trzecie, PWN, Warszawa 1987

Jak przygotować mieszkanie dla szczura?

Szczur nie powinien zupełnie wolno biegać w mieszkaniu, w którym toczy się życie. Jest to zbyt niebezpieczne dla tego bezszelestnego malucha. Jak łatwo się przekonać szczur porusza się niemal zupełnie bezdźwięcznie i nie sposób przewidzieć gdzie znajdzie się za chwilę. Sekundę temu widzieliśmy go za szafką a teraz ciekawie zagląda nam pod stopę i... tragedia gotowa. Należy więc przygotować jakieś schronienie, które mimo, że ograniczy wolność zwierzęciu, to zapewni mu minimum bezpieczeństwa w czasie gdy nie możemy kontrolować miejsca jego pobytu (np. w czasie sprzątania).

Klatka

Stanowczo należy stwierdzić, że klatka jest najlepszym sposobem umieszczenia szczura w mieszkaniu. Może rzeczywiście przykre wrażenie sprawia szczurek wystawiający swój mokry nosek przez szczeble ale klatka jest najodpowiedniejszym dla niego miejscem spoczynku. Klatka w przeciwieństwie do akwarium jest przewiewna i nie powoduje zaduchu wywołanego przez zanieczyszczoną moczem ściółkę.
Klatkę należy ustawić w miejscu spokojnym, zacienionym, nie narażonym na przeciągi. W żadnym wypadku okolice kaloryfera lub parapetu okna nie wchodzą w rachubę! Przeciągi i zmiany temperatury mogą spowodować zachorowania np. na zapalenie płuc.
Klatka powinna być wykonana z prętów powlekanych tworzywem sztucznym. Co prawda niektóre szczury ogryzają pręty niszcząc powłokę ale jest ona o tyle ważna, ze klatka nie rdzewieje i daje się łatwo myć. Dno klatki powinno być jednolite i szczelne. Bardzo dobrze nadaje się do tego kuweta z tworzywa sztucznego.
Oczywiście im większa klatka tym lepiej ale minimalne rozmiary dla jednego szczura to 50 x 30 x 30 cm.

Domek

W klatce należy umieścić niewielki "domek", który zapewni szczurkowi "intymność". Szczur potrzebuje ukrycia i mimo, że miło jest podglądać go śpiącego to jednak należy dać mu możliwość ukrycia się przed wzrokiem obserwatorów. "Domek" może być wykonany np. z odwróconej doniczki z wyciętym wejściem. Tymczasowo można zrobić takie wewnętrzne schronienie z niewielkiego pudełka kartonowego. Należy jednak zwrócić uwagę aby nie było przesycone silnymi środkami chemicznymi lub zapachowymi (proszek do prania!). Szczur z reguły po pewnym czasie zaczyna gryźć karton ścierając zęby i może dojść do zatrucia.

Poidełko

Klatka musi byś wyposażona w źródło świeżej wody. Najlepszym sposobem podawania szczurkowi wody jest poidełko kulkowe, które można kupić w każdym sklepie zoologicznym. Szczury są na tyle inteligentne, że stosunkowo szybko uczą się korzystać z tego urządzenia. Poidełko wyposażone jest w rurkę zakończoną ruchomą kulką. Zapach wody powoduje u szczurka odruch lizania i zwierzak instynktownie uruchomi mechanizm. W razie gdyby szczur nie pił przez dłuższy czas po zamontowaniu poidełka należy sprawdzić czy kulka porusza się swobodnie. Od czasu do czasu można poruszając kulkę palcem zwilżyć jej koniec spływającą wodą, co pozwoli szczurkowi zwietrzyć wodę.

Miseczka

Klatkę należy wyposażyć w niewielką miseczkę na suche jedzenie. Miseczka powinna być tak zbudowana aby nie wywracała się. Jeżeli klatka posiada pojemniki umocowane do ścian to można je wykorzystać. Jako pojemnika na jedzenie używaliśmy zwykle niewielkiego moździerza laboratoryjnego, który dzięki swej masie był stabilny. Zwykły talerzyk raczej nie wchodzi w rachubę gdyż szczurek opierając się łapkami o brzeg przechyla go i rozsypuje zawartość.

Zawieszane jedzenie

Szczurze domostwo nie należy do najlepiej uporządkowanych. Co prawda zwykle szczur wybiera sobie miejsce do załatwiania potrzeb ale i tak zasikana zostaje całość sćiółki. Tak więc najbardziej higienicznym sposobem podawania szczurowi jedzenia jest zawieszanie go na niewielkiej wysokości. Zawieszać można zarówno większe kawałki warzyw i owoców jak i tzw. "kolby dla gryzoni". Zawieszanie może sprowadzić się do umocowania między prętami ale szczur zwykle potrafi wyciągnąć lub zrzucić podane w ten sposób jedzenie. Do zawieszania można używać cienkiego ale mocnego drucika. Drut nie może być skorodowany ani brudny!

Ściółka

Z praktyki wynika, że jako ściółkę dla szczurów najlepiej jest zastosować trociny. Dość dobrze wchłaniają mocz szczura, są dość miękkie, nieszkodliwe a zarazem mają przyjemny zapach. Stosując ściółkę z trocin trzeba pamiętać o tym aby w jej skład wchodziły trociny z czystego drewna. Niekiedy zdarza się, że w stolarni trociny pochodzą z klejonych, malowanych przedmiotów. Farby i kleje mogą spowodować zatrucia u zwierzęcia. Bardzo istotne jest również zapobieganie zakażeniu świerzbowcem, do którego może dojść przez trociny. Zagrożenie zakażeniem ze strony ściółki może zostać wyeliminowane poprzez umieszczenie trocin w rozgrzanym piekarniku na kilka minut. Uwaga! W tym czasie nie odchodź od piecyka ze względu na zagrożenie pożarowe! Należy zwrócić uwagę aby nie przegrzewać trocin ponieważ przypalone nie nadają się już jako ściółka. Trociny, w zależności od temperatury otoczenia należy zmieniać co 2-4 dni myjąc dokładnie kuwetę i klatkę.

Poza klatką

Szczurze gniazda i magazyny

Każdy szczur, gdy trochę oswoi się z otoczeniem, gwałtownie traci ochotę na wracanie do klatki. I nic w tym dziwnego. Za to w najciemniejszych kątach mieszkania pojawiają się szczurze magazyny i miękko wyściełane gniazda. Szczur ściąga za szafy wszystkie materiły jakie znajdą się w jego zasięgu: chusteczki higieniczne, skrawki gazet, skarpetki… Oprócz materiałów budowlanych znikają w szczurzych magazynach podkradnięte herbatniki, nie zjedzone do końca smakołyki czy dostarczające świetnej zabawy torebki z herbatą. O tak! Rozrywanie na strzępy torebki z herbatą jest wspaniałe!
Na opiekuna oczywiście spada konieczność porządkowania magazynów. Ważne jest aby co pewien czas opróżniać te miejsca ze wszystkiego co zostało tam zeskładowane - zawsze można znaleźć coś, co zaginęło w tajemniczych okolicznościach. Nie należy raczej pozwalać szczurowi na wynoszenie jedzenia, które może się zepsuć - zawsze istnieje grożba zatrucia.

Czym karmić szczura?

Szczur jest gryzoniem i karmiąc go należy ciągle o tym pamiętać. Zdrowe jedzenie, analogiczne do tego dla jakiego został stworzony pozwoli mu żyć w zdrowiu i dobrej kondycji. Podstawą wyżywienia szczura są ziarna zbóż, nasiona i warzywa. Odpadki z ludzkiego stołu nie nadają się do karmienia szczura! Szczur je niewiele, więc można sobie pozwolić na zakup może nieco droższego ale za to pełnowartościowego jedzenia.
Jeszcze jedno: nie przekarmiajcie go! Zwierzak powinien mieć pod dostatkiem suchej karmy (ziarna) i surowych warzyw ale wszystkie składniki ze stołu człowieka powinny być podawane w minimalnych ilościach. Szczur to gryzoń i nie służy mu raczej mięso, nabiał czy czekolada chociaż chętnie je zjada.

Ścieranie zębów

Szczurze siekacze rosną przez całe życie i warunkiem przeżycia zwierzaka jest ich ścieranie. W związku z tym absolutnie ważne jest podawanie szczurowi twardego pokarmu. Aby zmusić szczura do gryzienia twardego jedzenia należy bardzo silnie ograniczyć podawanie rzeczy miękkich - szczur mając do wybory pokarm twardy i miękki zawsze wybierze miękki (jakież to "ludzkie"!).
Kostka wapienna dla gryzoni jest świetnym sposobem ścierania szcurzych siekaczy. Jedyny problem polega na tym, że nasze szcurzyce zawsze wolały ogryzać tapety i drzwi niż przeznaczoną im kostkę...

Jadłospis

Oto wybrane skałdniki, które stanowią podstawę wyżywienia szczura. Pamiętajmy o różnorodności podawanych pokarmów - to właśnie ona gwarantuje dostarczanie wszystkich niezbędnych witamin i mikroelementów.

• Kasza pęczak, gryczana (sucha i gotowana)
• Kukurydza w kolbie i w ziarnach (świeża, sucha i gotowana)
• Fasola gotowana, bób, groch, zielony groszek
• Marchew, kapusta, buraki
• Pietruszka zielona, liście bazylii
• Orzechy włoskie (w lekko nadkruszonej łupinie), laskowe i ziemne (w łupinach)
• Kolba dla gryzoni ze sklepu z jedzeniem dla zwierząt lub robiona samodzielnie. (Uwaga! Należy wystrzegać się kupowania kolb dla chomików. Jeżeli zostaną już zakupione kolby dla chomików to należy szybko wyrzucić opakowanie ponieważ szczur potrafi obrazić się śmiertelnie widząc, że podaje mu się chomiczą karmę!)
• Płatki Corn Flakes
• Płatki owsiane

Ulubione dania

Szczury zwykle przepadają za gotowanym makaronem i rzucają się łapczywie na drgające nitki. Dzięki ugotowanemu makaronowi udało nam się zrobić sporo zdjęć. Należy jednak bardzo uważać podając takie jedzenie jak makaron czy jajko aby nie doszło do zadławienia. Szczurowi nie da się niestety zrobić sztucznego oddychania...

Domowe przepisy

Przygotowanie jedzenia dla szczurka nie stanowi jak widać problemu. Warto jednak czasem samemu przygotować jedzenie dla podopiecznego. Oprócz aspektu finansowego ważne jest, że wiemy w stu procentach co maluch dostaje do jedzenia.

Kolba dla gryzonia
"Kolba", czasami nazywana "gryzakiem", jest to w gruncie rzeczy patyk oklejony ziarnami, które szczurek sobie "odgryza". Kolba ma dwie podstawowe zalety: nie zostaje zabrudzona stykając się z zanieczyszczoną ściółką oraz daje rozrywkę i urozmaicenie szczurkowi.
Możesz samodzielnie przygotować "kolby dla gryzoni" mieszając ziarno z niewielką ilością mąki pszennej i odrobiną wody.

• Przygotuj patyczki (mogą być suche patyki z lasu...) o długości 10 cm i średnicy ok. 1/2cm.
• Przygotuj miesznkę z kilku rodzajów ziarna np. pszenicy, suchej kukurydzy, kaszy gryczanej. Na początek zacznij od ilości jednej szklanki gotowej mieszanki, potem możesz jednorazowo przygotować większą ilość.
• Dodaj mąkę pszenną w ilości ok. 1-2 łyżek i wymieszaj suchą masę. Ilość mąki zależy od rodzaju ziaren.
• Dodaj wodę łyżką i wymieszaj papkę dokładnie.
• Oklej szczelnie papką przygotowane wcześniej drewniane patyczki.
• Uformuj wałki i pozostaw na folii do wyschnięcia. Nazajutrz będą gotowe.
• Do patyczków przymocuj dość mocne druciki do powieszenia kolb w klatce.
• Powieś jeden lub dwa w klatce tak aby szczurek mógł ich dosięgnąć - pycha!

Niemal "nie do zasikania"!

Jak wychować szczura?

Ktoś kto miał do czynienia już z kilkoma szczurami wie, że mają one swe charaktery. Niektóre pozostają do samego końca "narwane" a inne zamieniają się w przytulne "wylegawce". Nie do końca da się ukształtować szczura zgodnie ze swoimi oczekiwaniami. Przykład toalety przekonuje nas, że nie można oczekiwać od tego zwierzaka ludzkich zachowań. Podobnie nie zrobimy ze szczura łaszącego się do nogi psa. Szczur instynktownie trzyma się ciemnych miejsc, nigdy nie przebiega przez środek pokoju ale porusza się wzdłuż ścian. Szczury zawsze pozostają nieco nieufne i odruch ucieczki z jedzeniem w najdalszy kąt jest chyba nie do przezwyciężenia.
Nigdy nie robiłem głupich eksperymentów ze szczurem w labiryncie i nie znajdziesz tutaj ich opisów. Wszyscy, którzy żyją ze szczurem na codzień bardzo szybko przekonują się o jego inteligencji i sprycie.

Oswajanie

A więc szczurek siedzi już w klatce. Dotarł do nas w papierowej torebce przyniesiony prosto ze sklepu zoologicznego lub został wręczony w kartonowym pudełku z czerwoną kokardą. Spróbuj wczuć się w to małe zwierzątko, naciągnąć jego delikatne futerko na grzbiet i przypiąć sobie długi ogon. Czy nie masz ochoty wcisnąć się w najciemniejszy kąt i ukryć wśród tysiąca obcych zapachów? A tu wszyscy biorą cię do rąk, zachwycają się, cmokają lub przerażeni piszczą.
Stanowczo moment przeprowadzki jest dla szczura szokiem. Już w sklepie jest narażony na różnego rodzaju stresy związane z przegęszczeniem w klatkach i ciągłymi zmianami otoczenia. Zanim przyzwyczai się do nowego domku, musi upłynąć sporo czasu więc przede wszystkim potrzebna jest cierpliwość i konsekwencja.
Oczywiście trudno jest powstrzymać się przed oglądaniem zwierzaka z bliska, dotykaniem go i wyjmowaniem z klatki. Niemniej jednak nie należy robic niczego na siłę, gdyż szczur może zacząć się bronić a w rezultacie czego mogą pojawić się problemy z gryzieniem. Szczurki na początku chowają się w najciemniejszy kąt domku i należy pozwolić im na to. Po pewnym czasie ciekawość zwycięży i zwierzak zacznie wychodzić penetrując otoczenie. Zapewniam, że póżniej nie będzie go można zagonić z powrotem do klatki.
Na początek należy "zaprzyjaźnić" szczurka ze swoją ręką. Spróbuj posmarować palce czymś dobrym - masłem orzechowym lub majonezem (oczywiście nie za dużo „dobrych” rzeczy!). Szczur zacznie zlizywać smakolyki i oswoi się powoli z dłonią. To pierwszy krok aby wzbudzić zaufanie malucha.
Uwaga! Umyj ręce przed i po karmieniu szczurka!
Staraj sie nie wkładać ręki do klatki w sposób niespodziewany. Ilekroć, zanim włożysz rękę poskrob klatkę tak, aby wiedział że ma gościa. Szczur lubi spokój i nie cierpi zamieszania...
Wyniki oswajania zależą od wieku szczura, jego charakteru i Twojej konsekwencji. Na przykład nigdy nie udało nam się oswoić Vegi w takim stopniu aby nie uciekała do kąta ze „zdobytym” pożywieniem. Udało się to w wypadku Atmy, która nie była tak „szalona” i spokojnie zjadała wszystko w miejscu w którym dostała.
Przestrzegaj czasu aktywności szczura - od wieczora (zwykle po godzinie 18) do późnej nocy. W dzień szczur ma ochotę tylko na sen.

Przywoływanie szczura

Szczur może zostać nauczony reagowania na swoje imię, co okazuje się pożyteczne, gdy przepada w czeluściach mieszkania i nie chce wyjść. Mam jedną dobrą radą jeżeli chodzi o wywabianie wolno biegającego szczurka z kątów mieszkania (gdy już się oswoi i trudno go będzie zagonić do klatki). Trzeba go"uwarunkować" na jakiś dźwięk - gwizdanie lub cmokanie. Niestety do tego potrzebna jest duża konsekwencja. Każdorazowo, ilekroć podajemy zwierzakowi smakołyk, należy np. cmokać. Dawanie jedzenia bez cmokania tak samo może zniweczyć wysiłek jak cmokanie bez nagrody. W ten sposób Vegę potrafiliśmy wyciągnąć z najgłębszego kąta mieszkania - nawet zaspaną, w środku dnia.

Zabawa w zapasy

Kolejnym etapem są "zapasy" szczurka z ręką. Szczury bardzo lubią tę zabawę (o ile mają na nia ochotę w danej chwili...) i szybko się jej uczą. Ręka udaje "ruchliwe", "zaczepne" zwierzątko, które staje się partnerem do zabawy. Ręka "podbiega" i siłuje się ze szczurem przewracając go na grzebiet, drapiąc po brzuszku i nieco miętosząc. Szczur zwykle udaje ucieczkę, wraca, atakuje delikatnie łapiąc zębami. Nigdy nie zdarzyło mi chę się zostać ugryzionym w czasie tej zabawy ale trzeba znać granice.

Szczur gryzie?

Nigdy celowo nie zostalem ugryziony przez szczura. Zdarzyło się to jeden jedyny raz, gdy próbowalem rozdzielić dwie szczurzyce, które nie za bardzo się nawzajem lubiły. Obie, przez przypadek, jednocześnie złapały zębami moją dłoń gdy oddzieliłem je od siebie. Wielokrotnie, gdy nasze szczury byly poddawane bolesnym zabiegom lekarskim, raczej uciekały do mnie i chowały się pod sweter niż próbowały gryźć.
Zęby są właściwie jedyną obrona tego delikatnego zwierzęcia. Szczur nie ma pancerza, nie ma jadu a pazurki bardziej nadają się do wspinania niż do obrony. Szczur nie jest (bez obrazy) chomikiem, który kłapie zębami na lewo i prawo bez ostrzżenia. Gryzienie to oczywiście sygnał: "zostaw mnie w spokoju" i zawsze jest reakcją obronną. Ugryzienie najczęściej jest skutkiem zbyt silnego, bolesnego ściśnięcia "gryzonia" np. przy nieostrożnym wyciąganiu z klatki. Czy mozna się dziwić, że szczur po takim wypadku profilaktycznie gryzie zbliżającą się rękę?
Uwaga! W wypadku ugryzienia nie zapomnij zdezynfekować nawet niewielkiej ranki!
A jednak gryzie? Czy jest już za późno na zdobycie zaufania szczurka? Myślę, że nigdy nie jest za późno. Szczura przede wszystkim trzeba oswoić. I znów musisz się wykazać dużą dozą cierpliwości.

Szczurza toaleta

Vega - szczurzyca, która mieszkała z nami

TOP

Komentarze? mailto:irek@iname.com