Free Web Hosting by Netfirms
Web Hosting by Netfirms | Free Domain Names by Netfirms

Mykoplazmoza u szczura


Opracował: Andrzej Żórawski, lammed@friko5.onet.pl

Autor niniejszego opracowania nie jest lekarzem. Tekst ten ma charakter wyłącznie informacyjno-popularyzatorski i nie może być podstawą do samodzielnego podejmowania prób leczenia.
W przypadkach zauważenia opisanych tu objawów zawsze należy zasięgnąć porady lekarskiej!

Mykoplasma pulmoniae jest bakterią, której nosicielami są prawie wszystkie szczury. Jest ona przyczyną infekcji układu oddechowego i rodnego (u samic). Poprzez zainfekowany układ rozrodczy matki lub drogą kropelkową prze-nosi się na potomstwo.

Czynniki usposabiające (predyspozycja)
Stres i choroba może osłabić układ odpornościowy szczura i spowodować załamanie, manifestujące się uaktyw-nieniem infekcji, która nie leczona może się skończyć jego śmiercią. Dlatego jest bardzo ważne stworzenie szczurom warun-ków bezstresowych. Przede wszystkim szczur musi mieć przestronną, właściwie wietrzoną klatkę z bezpieczną ściółką. Ściółka musi być często wymieniana, aby nie dopuścić do obecności w niej produktów rozkładu moczu i kału szczura (amo-niak, bakterie). Trociny muszą pochodzić z drzew liściastych, ponieważ w trocinach z drzew iglastych (sosna, świerk, cedr) obecny jest fenol, wywołujący - lub wzmagający - zaburzenia układu oddechowego.
Bardzo ważne jest odizolowanie chorego szczura od pozostałych. Może on bowiem zarówno zarażać inne szczury, jak i - mając osłabioną odporność w wyniku zaatakowania przez mykoplazmę - zostać zaatakowany przez inne infekcje wirusowe czy bakteryjne. W takiej sytuacji może dojść do nałożenia się objawów chorobowych - może wystąpić ciężkie za-palenie płuc, które szybko skończy się śmiercią.
Schorzeniu układu oddechowego wywołanego przez mykoplazmę mogą towarzyszyć schorzenia wywołane przez inne bakterie, takie jak: Pasteurella; Bordatella; Cosynebacterium Kutscheri. Przebieg choroby jest wtedy cięższy. Najczęściej spotykaną infekcją wirusową towarzyszącą mykolazmozie są infekcje wywołane często przez Sialoda-kryoadentitis Virus (SDA) i rzadziej - Sendai Virus. Infekcje wywołane przez te wirusy u szczura zaatakowanego przez mykoplazmozę kończą się w krótkim czasie jego śmiercią.

Objawy
Szczur zaczyna wydzielać przykry zapach a jego sierść nabiera szorstkości. Łatwo zauważalne są objawy z gór-nych dróg oddechowych w postaci "kichania". Wokół oczu i nosa pojawiają się porfirynowe wydzieliny, przypominające wy-glą-dem krew.
Jeśli zajęte zostaje ucho środkowe - dochodzi do jego stanu zapalnego. Głowa szczura jest wtedy wyraźnie prze-chylona w jedną stronę (kręcz głowy), chód jest zaburzony (kołysanie, zarzucanie na boki, zaburzenia równowagi).
Jeśli choroba postępuje dalej - zajęte zostają płuca. Dość szybko następują zaburzenia oddychania, osłabienie i spadek wagi. Może dojść do odwodnienia. Choroba w tej fazie przebiega w sposób szybki i wyniszczający gdy dołączają się do niej schorzenia wywołane przez dodatkowe infekcje bakteryjne, wirusowe, lub amoniak, fenole i dym papierosowy.
Choroba kończy się śmiercią.
Jeśli w mykoplazmozie nie występują wyżej wymienione powikłania - może ona trwać tygodnie a nawet miesiące.

Mykoplazmoza narządu rodnego
Występuje przeważnie u samic. Infekcja - która nie jest najczęściej widoczna - powoduje zmniejszenie płodności, obumarcie płodu i może powodować resorpcję embrionu. Mogą także wystąpić przypominające upławy wycieki z pochwy. Infekcja jajowodów i macicy może wystąpić zarówno z mykoplazmozą układu oddechowego jak i niezależnie od niej.

Leczenie
Nie ma leków ani szczepionek na zapalenie płuc wywołane przez mykoplazmę. Jednakże objawy tej choroby mogą być zmniejszone przez podawanie choremu szczurowi antybiotyku we wczesnym stadium choroby. Najczęściej jednak uzy-skuje się wówczas przewlekanie się choroby. Leczenie trwa długo, okresami lub stale. Choroba rozwija się, a stan chorego szczura - pogarsza. Może dojść do stwardnienia tkanki płucnej i zwiększenia ropni płuc, co kończy się śmiercią.
Niektóre antybiotyki, takie jak tetracyklina, tylozyna (Tylan, Tylosin), gentamycyna, amikacyna, chloramfeni-kol, doxycyklina, enrofloksacyna (Baytril) - jak się okazuje - są skuteczne w leczeniu mykoplazmozy.
Podaje się je w dawkach:

antybiotyk

sposób podania

dawka

częstotliwość

Okres leczenia

Tetracyklina

doustnie

5 -10 mg na 1 funt wagi szczura

3 x dziennie

14 dni

Tylosin (Tylan)

doustnie

4,5 mg na 1 funt wagi szczura
albo:

66 mg / litr wody

2 x dziennie

14 - 30 dni

Gentamycyna

(najlepiej w połączeniu z Cefadroxilem)

injekcje

1-2 mg na 1 funt wagi szczura

2 x dziennie

7 do14 dni

Amikacin

injekcje

5 mg na 1 funt wagi szczura

2 x dziennie

7 do14 dni

Doxycyklina

doustnie

2,5 mg na 1 funt wagi szczura

2 x dziennie

14 do 30 dni

Enrofloxacin (Baytril)

doustnie

5 mg na 1 funt wagi szczura

2 x dziennie

14 do 30 dni

Baytril działa dobrze w kombinacji z doxycylkiną.
W przebiegu choroby ze stanami zapalnymi dobre efekty uzyskano stosując równolegle z antybiotykami Prednison. Zwykle Prednison stosowano przez kilka dni.

steryd

sposób podania

dawka

częstotliwość

okres leczenia

Prednison

injekcja

1 mg na 1 funt wagi szczura

1 x dziennie

kilka dni

Redukowanie stanu zapalnego w zaatakowanych płucach powodowało lżejsze oddychanie (zmniejszenie duszności) i reduk-cję ataków duszności. Przebieg choroby stawał się lżejszy. U szczurów z objawami zapalenia ucha wewnętrznego po około 14 dniach leczenia następowała wyraźna, utrzymująca się poprawa.
Innym lekiem wspomagającym leczenie ciężkich przypadków zapalenia płuc jest aminofilina. Lek ten rozszerz oskrzela i powoduje łatwiejsze oddychanie.
 

sposób podania

dawka

częstotliwość

okres leczenia

Aminophylinum

doustnie
albo
injekcja

2,5 - 5 mg na 1 funt wagi szczura

2 - 3 x dziennie

kilka dni

Prawidłowa hodowla, hodowanie odpornych na mykoplazmozę szczurów i wczesne leczenie to dziś jedyny sposób walki ze śmiertelną chorobą. Być może niedługo możliwe będzie opracowanie skutecznej szczepionki.

Na podstawie artykułu Mary An Isaksen (Rat & Mouse Gazette, September/October 1997)
Podziękowania dla pani doktor Barbary Berek-Pyzik za pomoc w przetłumaczeniu tekstu i konsultacje.

TOP

 

Komentarze? mailto:irek@iname.com

Homepage